مقدمه آثار الباقيه از چه موضوعى گفتگو مىكند ؟ اين كتاب از ايام شادمانى و روزهاى غمناكى ملل و شناخت اوقات روزه اهل كتاب و برخى از مذاهب ديگر ، و روزهاى تاريخى گفتگو مىكند و بر چنين دانشى گاه‌شناسى گفته مىشود كه ترجمه كلمه‌ى Chronologie فرانسه است و جز ، پسين اين لفظ به معناى شناسايى است چنان كه در همه موارد جز اين نيست و مصريان آن را به معرفة المواقيت درست برگردانده‌اند . پيش از بيرونى اين مسائل بطور پراكنده در كتب تواريخ و دفاتر نجومى و نوشته‌هاى مذهبى ملل موجود بوده و جمع‌آورى اين اطلاعات و دقت و اجتهاد در آنها و سنجيدن اين اقوال با مقياس‌هاى تاريخى و احيانا با ميزان‌هاى علمى و صورت وحدانى بخشيدن به اين بحثها كار مردى است كه جهان فرتوت مانند او را در كوشش و هوش خداداد و اعتقاد به حقيقت كمتر ديده است . ولى در خلال گفتگو ، گاهى بحث به تواريخ ملل و اديان يا مسائل طبيعى و هيوى و غيره مىكشد كه چون بالعرض سخن بدينجا كشيده به زودى نويسنده بر سر مطلب مىرود و او خود متوجه است كه از موضوع سخن خارج شده . بيرونى گذشته از مقام بلند در رياضيات نجومى با زبانهاى بيگانه آگاهى داشته و از اين رهگذر توانسته به يك رشته معلومات دست يابد كه در ديگر نوشته‌ها نيست و برخى از كتب كه مورد استفاده او بوده امروز از ميان رفته است و دائرة المعارف سى و دو جلدى فرانسه در قسمت تقويم يهود مىگويد ما اين اطلاعات دقيق را مديون بيرونى هستيم و اگر جهد و كوشش او نبود اين مسائل از ميان ميرفت . سال يهود شمسى و قمرى است lunisolair و چون شب پانزدهم نيسن از دريا گذشته و به خشكى رسيدند و به عقيده ايشان فرعون و و سپاهيان كه از پى اين قوم مىآمدند غرق شدند و ماه هم در حال بدر كوه و دشت را از شعاعهاى سيمگون خود سپيد كرده بود و درختان هم جامه‌ى سبز نوروزى پوشيده و شكوفه‌ها باز شده بود ، موسى ايشانرا امر كرد كه اين حال را كه ماه در استقبال باشد و زمان بهار همواره به يادگار رهايى از اسارت حفظ كنيد از اينجا يهود ادوارى ترتيب دادند كه اين نتيجه را مىبخشيد كه آن حال همواره ثابت مىماند اين ادوار پنج قسم است كه دور ( محزور )